kala-tamin ضریح مطهر امام رضا


ضریح مطهر امام رضا



ضریح مطهر امام رضا(ع)

حرم های پیامبر و امامان معصوم علیهم السلام از مصادیق بارز بیوت الهی هستند ، كه به اذن خداوند رفعت مقام و بلندی جایگاه داشته ، در اونها جذبه یاد خدا جان ها را به اهتزاز در می آورد و بارور می سازد ، حفظ حرمت ، تعظیم و توقیر و معمور و ‌آباد نگه داشتن بقاع پیشوایان معصوم كمترین وظیفه حق گزاری و ادای دین هست كه از جانب اهل ایمان و ارادتمندان نسبت به ساحت مقدس امامان انجام می گیرد .
.
عید غدیر در حرم رضوی
2
هرچند در طول تاریخ از طرف طبقات مختلف ،‌برای حفظ ،‌مرمت و توسعه حرم های معصومین بویژه بارگاه منور امام رضا (ع) ، سعی بلیغ و كوشش پیگیر مصروف شده هست ،‌امام وسعت ،‌حجم و نوع اقدامات عمرانی انجام یافته سالهای پس از انقلاب شكوهمند ،‌و هستبرنامه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران ،‌با هیچ یك از دورانهای پیشین قابل مقایسه نیست .
در بیست سال گذشته اقدامات گسترده ای در زمینه حفظ و احیا موقوفات و بهره برداری بهینه از اونها در جهت فعالیت های وسیع فرهنگی و نشر مبانی اسلامی و معارف اهل بیت صورت گرفت ،‌و اضافه بر حفظ و مرمت و بازسازی اماكن متبركه ،‌مستحدثات و بناهایی همچون صحن ها ، رواق ها ،‌بست ها ،‌كتابخانه مركزی ،‌دانشگاه علوم اسلامی رضوی ، مجموعه موزه ها ، مهمانسرا ، مسیر زیر گذر ، دور برگردانها ،‌اتصالات اطراف ، سرویس های بهداشتی و ...
ساخته شد .
و به منظور رفاه و آسایش حال هرچه بیشتر زائران مساحتی بالغ بر 300000 متر مربع ایجاد فضاهای فرهنگی ،‌عبادی و خدماتی در دست احداث می باشد .
.
کوهستان پارک شادی

ساخت ضریح:.
اخلاق امام رضا(ع) در بیان روایات

.
مسجد سلطان حسن

از جمله اقدامات بسیار پايه ی و چشمگیر دوران هستبرنامه نظام مقدس جمهوری اسلامی ، ساخت و نصب ضریح مطهر می باشد .
.
گوهرهای قدسی در سخن امام رضا(ع)
موجباتی چند ،‌همچون فرسودگی و سست شدن پایه ها و ساختار ضریح ،‌ساییدگی پوشش و روكش های نقره ای و طلایی اون ،‌ساخت و نصب ضریح نوین را كه پنجمین ضریح هست ضروری می نمود .
.
10هزار برنامه سپاه امام رضا(ع)
طی فرموداری كوتاه ،‌ اطلاعاتی پیرامون ضریح جدید حضور خوانندگان محترم ارایه می گردد و برای كامل بودن نسبی مبحث ،‌به شرحی از ضریح های نصب شده بر مرقد منور رضوی اشاره می شود .
.
امام رضا(ع) و سلامتی بدن
ضریحی كه اكنون روی قبر مبارك حضرت رضا(ع) برنامه دارد از چهارده دهانه تشكیل شده هست :.
فراوانی یک نام در ایران
ضلع طرف بالای سر و دهانه پایین پای شریف هر یك سه دهانه ،‌ ضلع پیش رو پشت سرهر یك چهاردهانه .
ارتفاع ضریح و پایه های سنگی اون از كف حرم 90/3متر طول ضریح ‌5 /4 متر و عرض اون 6 /3متر می باشد و وزن ضریح مطهر حدود هفت تن هست .
ضریح جدید كه اكنون بیش از 30 سال هست روی قبر مبارك حضرت امام رضا ( ع ) قراردارد ، ‌بسیار با شكوه و مجلل ساخته شده و دارای كتیبه متعدد و خطها و نقش های طلایی از آیات قراونی و اخبار و روایات و احادیث و اسماء‌ حسنی می باشد كه در شكلهای گوناگون نوشته شده و حكاكی ومنبت كاری گردیده هست .
.

ضریح اول :.
1

ضریحی بوده چوبی ،‌با تسمه های فلزی و پوششی از صفحات طلا و نقره ،‌این ضریح در وقت شاه طهماسب صفوی یعنی سال 957 ه .
ق ساخته و بر روی صندوق چوبی مضجع منور نصب شده در سال 1311 هموقت با تعویض صندوق ،‌بدلیل فرسودگی پایه ها ،‌ضریح برچیده شده ، پوشش طلا و نقره و جواهرات اون از چوبها جدا ،‌و به خزانه آستان قدس منتقل گردیده هست .
.

ضریح دوم :‌

ضریح فولادی مرصع ، معروف به ضریح ،‌نگین نشان بوده هست ،‌این ضریح در سال 1160 به دستور شاهرخ ،‌فرزند رضا قلی میرزا ،‌و نوه نادر شاه ساخته و به وقف ، برفراز مرقد شریف نصب می شود .
. این ضریح بدون سقف بوده ،‌ پنجره ها و شبكه های چهار طرف اون درای گوی و ماسوره هایست كه با نگین های كوچك یاقوت و زمرد تزیین یافته و تعداد اونها به 2000بالغ می گردد به دلیل وضعیت ویژه این ضریح ذیلا به عین كتبیه اون اشاره می شود .
. ْْ(نیاز رحمت ایزد مستعان و تراب اقدام زوار این آستان ملك پاسبان ، سبط سلطان نادر شاهرخ شاه حسینی الموسوی الصفوی بهادر خان به وقف و نصب این ضریح و قبه های مرصع چهار گوشه ضریح مقدس مبارك موفق گردید .
سنه 1160قمری در وقت تولیت میرزا سعید خان ،‌برای مصون ماندن نذورات داخل ضریح ، شبكه و پوشش طلایی روی این ضریح برنامه می گیرد .). این ضریح تا قبل از شروع عملیات اخیر جایگزینی و نصب ضریح مطهر جدید بر مضجع شریف نصب و زیر ضریح پیشین برنامه داشت .
یعنی در واقع مرقد منور دارای دو ضریح بود .
در عملیات اجرایی اخیر ،‌محل نصب این ضریح تغییر یافت ..

شرح كوتاه جریان
4

محذوریت وقف به نصب بودن این ضریح و عدم جواز شرعی انتقال اون موانع و مشكلات جدی فنی ومعماری را در راه هستحكام سازی و نصب ضریح بوجود آورده بود .
پس ازمطالعات و بررسی ها برای یافتن راهكار حل مشكل ،‌بعنوان بهترین و مناسب ترین راه حل ، تصمیم گرفته شد تا محاذی اطراف و تقریبا برابر مساحت ضریح مطهر تخلیه وخاكبرداری شود.
. از دو سال پیش از محل زیر رواق دار الولایه این اقدام صورت گرفت و محاذی اطراف مضجع شریف به شعاع تقریبا 2 متر از هر طرف و تا عمق 90/2 از كف حرم تخلیه شد .
دیواره سالنهای چهار طرف با سنگ ، پوشش و تزیین یافت و ضریح فوق الذكر به قسمت پایین منتقل گردید و بدین ترتیب محذور شرعی بر طرف شده و از هر جهت زمینه برای ایجاد هستحكامات لازم برای نصب ضریح جدید فراهم گردید .
پس از انتقال ضریح به قسمت پایین كف حرم بطور كامل پوشش یافت .
.

ضریح سوم.

در عصرفتحعلیشاه قاجار ضریحی ‌فولادی‌ و ساده به ‌ابعاد 3‍ ×4 و ارتفاع 2 مترساخته و روی ضریح نگین نشان ( ضریح دوم ) نصب شد.
سقف این ضریح با چوبهای طلاكوب پوشش داشته وسمت پایین پای ضریح، درب كوچك مرصعی برنامه داشته هست.
.

ضریح چهارم.

ضریح ملمع یا ضریح طلاو نقره ،‌این ضریح در سال 1338برروی ضریح نگین نشان یا ضریح دوم نصب گردید .
این ضریح ‌ تحت نظارت هستاد مرحوم حافظیان و توسط هنرمند حاج محمدتقی ذوفن اصفهانی ساخته شد .
اضافه بر بهره برداری از طلاو نقره و جواهرات خزانه آستان قدس رضوی ، ارادتمندان به اهل بیت پیامبر اعم از ایرانی و غیر ایرانی با اهدای هدایا ، در ساخت‌ضریح نقشی‌عهده دار بوده اند .این‌ضریح دارای 4/05متر طول و 06/3 عرض و 3/09متر ارتفاع بود،‌فرسودگی‌پایه ها وستونها ،‌ساییده شدن پنجره ها و شبكه اطراف اون تعویض ضریح‌را ضروری ساخت .
در عملیات اخیر جایگزینی و نصب ،‌ضریح برچیده شد و مقرر هست مجددا به همان صورت پیشین آراسته ،‌ در موزه مركزی آستان قدس رضوی در معرض دید بینندگان برنامه گیرد .
.

ضریح پنجم.

همانگونه كه ذكر اون گذشت ،‌فرسودگی و سست شده پایه ها و ساختار ضریح ، و ساییدگی شبكه های اطراف ،‌تعویض ضریح را ناگزیر ساخت ،‌به دستور مقام معظم تولیت آستان قدس رضوی حضرت آیت الله واعظ طبسی ،‌ مطالعات و بررسی های مقدماتی ساخت ضریح آغاز گردید و در سال 1372طرح های متعددی از طرف هنرمندان نامی كشور ارایه شد و نهایتا با برگزیده شدن طرح های ابتكاری هستاد برجسته هنر ایران آقای فرشچیان كار ساخت ضریح تحت نظارت هیأت اجرایی ، توسط ساوقت عمران و توسعه حریم حرم حضرت امام رضا ( ع) آغاز شد .
. .

منبع: مقاله از تاریخچه حرم در 1386.
تنظیم برای تبیان: سارا آزاد.

نظرات کاربران

73 out of 100 based on 58 user ratings 783 reviews