kala-tamin چینه شناسی ( شاخه ایی از زمین شناسی )


چینه شناسی ( شاخه ایی از زمین شناسی )



چينه‌شناسي Stratology مشكل از دو واژه يوناني Strata به معناي چينه و Logy به معني شناسايي است.

چينه‌نگاري Stratigraphy شكل از دو واژه يوناني Strata و graphy به معناي شكل نگاشتن و ترسيم است.

همان‌طور كه از معناي دو كلمه بر مي‌آيد اين دو تعريف با هم متفاوتند. در واقع زمين‌شناس ابتدا چينه‌ها را شناسايي و مطالعه مي‌كند (چينه‌شناسي) و سپس با توجه به آنچه از چينه‌ها بدست آورده مبادرت به نگارشتن و ترسيم مي‌نمايند (چينه نگاري Stratigraphy) اما با اينحال اين دو تعريف مكمل و در كنار هم بكار برده مي‌شود.

چينه‌شناسي در تعريف عام، علم مطالعه و شناسايي چينه‌هاست اما در تعريف علمي عبارت است از ˝علم بررسي و مطالعه چينه‌ها و طبقات مختلف زمين و تعيين ارتباط بين آنها مي‌باشد˝، كه البته در اين تعريف مطالب زيادي مي‌گنجد از جمله، ارتباطات تكتونيكي، حوادث زمين، تاريخ اين حوادث و تكامل موجودات زنده و ...

امروزه تعاريف ديگري نيز براي چينه‌شناسي در نظر گرفته‌اند :مطالعه شناخت رخساره‌ها در زمان‌هاي و مكانهاي مختلف و ارتباط آنها با يكديگر.

- رخساره (Facies) يك سنگ رسوبي بر اساس تعريف گرسلي (Gressly) مجموعه اختصاصات سنگ‌شناسي و فسيل‌شناسي سنگهاي رسوبي گفته مي‌شود. رخساره‌ها گاه به دو گروه تقسيم مي‌كند:

Lithofacies كه تنها به بررسي اختصاصات سنگي مي‌پردازد.

Biofacies كه به بررسي صفات و خصوصيات زيستي پرداخته مي‌شود.

رخساره‌ها معمولاً در دو مقياس ما‌كرو و ميكرو مطالعه مي‌شود كه مطالعه رخساره‌هاي ميكروسكپي يا ميكروفاسيس (Microfacies) اولين بار در سال 1952 توسط پروفسور ژان كوويلير Jean Covillier فرانسوي پيشنهاد شده است.
- چينه Stratumطبق تعاريف، بر طبقه‌اي از سنگ اطلاق مي‌شود كه در شرايط معيني در محيط رسوبي تشكيل شده است.

- لايهBed: اگر ضخامت چينه بيشتر از 1 سانتيمتر باشد بنام لايه يا خوانده مي‌شود و معمولاً در فرهنگ چينه‌شناسي واژه لايه و لايه‌بندي Beddingرا مترادف چينه و چينه‌بندي در نظر گرفته مي‌شود.

اما به عقيده خسرو تهراني واژه‌هاي stratum و Bed و Bedding با Stratification از نظر علمي با هم متفاوت هستند و نمي‌تواند كاملاً يكسان باشد چون:

1- چينه الزاماً هميشه رسوبي نيست در حاليكه لايه رسوبي است.

2- لايه ضخامتي معين از رسوب است در صورتيكه چينه اگر رسوبي باشد چگونگي ساختمان رسوبي آن Architecture نيز از نظر دانه‌بندي، يا چينه‌بندي مورب Cross bedding و لاميناسيون و غيره مدنظر برنامه دارد.

3- گر چه چينه‌بندي نوعي لايه‌بندي است ولي چگونگي منظره و نوع لايه‌بندي را نيز مشخص مي‌نمايد. به عنوان مثال ممكن است تغييرات خاصي لايه‌هاي رسوبي نوعي چينه‌بندي بين انگشتي interfingering را بوجود آورد.

- لامينه: اگر چينه ضخامتي كمتر از 1 سانتيمتر داشته باشد به نام لامينه خوانده مي‌شود و اگر مجموعه‌اي از لامينه‌ها داشته باشيم بنام لاميناسيون Lamination خوانده مي‌شود.

لايه ها را بر اساس ضخامت به انواع زير تقسيم مي‌كند:

1-3 cm very thin bedded

3-10cm Thin bedded

10-30 cm Medium bedded

30-100 cm Thick bedded

>100 cm Very Thick bedded

نكته قابل ذكر در اين تقسيم‌بندي اين است كه، تا زمانيكه لايه‌بندي را با ضخامت بيشتر از 100سانتيمتر (يك متر) مي‌بينيم اصطلاح Very thick bedded را بكار مي‌بريم. اما در مواقعي كه طبقات لايه‌بندي از خود نشان نمي‌دهند و ضخامتشان بيشتر از يك متر است بنام توده‌‌اي (Massive) خوانده مي‌شود.

گاه ممكن است سنگها حالت يكدست و بدون لايه و حالت ديواره‌ساز يا اصطلاحاً پيشاني ‌ساز پيدا مي‌كند در اين حالت آن را Cliff forming مي‌نامند (معمولاً توده اينها پيشاني‌ساز نيز مي‌باشد) اين حالت را در سازند لار (از آهكهاي توده‌اي ديواره‌ساز) قابل مشاهده است



آزمایشگاه های کشاورزی

1:

ریشه لغوی
چینه شناسی یا Stratigraphy از دو واژه یونانی stratos به معنی چینه (لایه – طبقه) و کلمه graphos به معنی نگاشتن ترکیب شده هست و علمی هست که اصولا از روابط موجود بین طبقات سنگهای رسوبی بحث می‌کند.


نــــام ها علمی در گیاه شناسی




دید کلی

* مطالعات چینه شناسی از یک طرف مبتنی بر شناخت توالی طبقات رسوبی در وقتهای مختلف زمین شناسی به منظور پی بردن به تاریخ حوادث زمین و تکامل موجودات بوده ، از طرف دیگر تغییرات جانبی رخساره‌ها در مکانهای مختلف را بررسی می‌نماید که به وسیله اون با وضع جغرافیایی گذشته زمین در هر وقت آشنا می‌شویم.

* بطور کلی در مطالعات چینه شناسی حوادث مختلف زمین (مانند پدیده‌های ولکانیسم ، گرانیتیزاسیون ، رسوب گذاری ، دگرگونی و ...) مورد بررسی برنامه می‌گیرد.

* امروزه به عبارت ساده منظور از علم چینه شناسی ، مطالعه و شناخت رخساره‌ها در وقتها و در مکانهای مختلف و ارتباط اونها با یکدیگر می‌باشد.


طبيعتي نمانده است



تاریخچه علم چینه شناسی

* در سال 1500 میلادی لئوناردو داوینچی (1519-1452 میلادی) صدفهای فسیل شده را در شمال ایتالیا پیدا کرد.


گنبد های نمکی ...
وی متوجه شد که این صدفها در نواحی دریایی وجود دارند.


نقشه دقیق و "جدید" شهر آمل رو برای Gps میخوام.
این لایه‌ها را بعدا هستنو مطالعه کرد و به این واقعیت پی برد که این صدفها به علت پوسته شنماينده خود نمی‌توانسته‌اند مسافت زیادی را طی کرده باشند.


اخبار و اطلاعیه ها در زمینه کشاورزی(نمایشگاه،همایش و...)
همچنین وی متوجه شد که در بین لایه‌ای فسیل‌دار ، لایه‌ای فاقد فسیل وجود دارند.


انواع پارکها
داوینچی حدس زد که طغیانهای فصلی رودخانه‌ها موثرتر از یک طغیان جهانی هستند.

* بی شک یکی از پیشگامان علم چینه شناسی که خدمات ارزنده‌ای به این علم کرد، نیکلاس هستنو محقق برجسته دانمارکی مقیم شهر فلورانس بود.


50 نکته در مورد نگهداری گل و گیاه
هستنو به چند واقعیت مهم پی می‌برد، او متوجه شد که مطالعه یک لایه رسوبی بسیار مهم می‌باشد، چرا که دانه‌ای سنگینتر و سپس دانه‌ای ریزتر ته نشین می شوند و هر تغییر در این کمیت‌ها موجب لایه بندی می‌شود.

وی این واقعیت مهم را بیان کرد که یک سری لایه که دارای مجموعه‌های تخریبی و فسیلی هستند با هم انباشته نشده‌اند بلکه لایه‌های پایینی قدیمی‌تر از لایه‌های بالایی هستند و بر همین پايه وی اصل روی هم برنامه گرفتن لایه‌ها را بیان کرد.

* در سال 1723 یک طبیعت شناس انگلیسی به نام جان وودوارد لایه های رسوبی شمال فرانسه و انگلستان را بر پايه صدفهای مشابه تطابق داد.

در سال 1870 شیمیدان برجسته فرانسوی لاووازیه به ارزش تعیین سن توسط فسیلها و همچنین به ارزش اونها در تعیین شرایط محیط گذشته پی برد.

* بر پايه اصل یکسان گرایی Uniformitarianism جیمز هاتن ، در سال 1905 ، جی کی اصل «وقت حال کلید گذشته هست» را عنوان کرد.

یعنی با مطالعه حوادث امروزی زمین شناسی می‌توان در گذشته زمین نیز این حوادث را پیدا کرد.

امروزه این اصل را Principle of Actualism می‌نامند که برای معادل فارسی این اصل می‌توان اصطلاح حال معیاری را به کار برد.





انشعابات علم چینه شناسی

* چینه نگاری زیستی :
در قلمرو این رشته از چینه نگاری ، سن لایه‌ها و چینه‌ها توسط فسیلهای شاخص تعیین و انطباق چینه شناسی صورت می‌گیرد.

* پالینوستراتیگرافی:
پالینوستراتیگرافی نیز انشعابی از چینه نگاری زیستی هست که بر پايه تقسیمات وقتی دانه‌های گرده فسیل بنا شده هست.

* چینه نگاری سنگی :
که مبنای مطالعات چینه شناسی لیتولوژی سنگها و لایه هست.

* چینه نگاری وقتی :
که در اون وقت‌های زمین شناسی و همچنین خواص سنگ شناسی نیز مورد مطالعه برنامه می‌گیرد.

* چینه نگاری شیمیایی :
که مطالعات چینه شناسی بر مبنای شناخت عناصر شیمیایی موجود در سنگها و تغییرات نسبی اونها در وقتهای مختلف با توجه به رخساره‌های مربوطه هست.

* چینه نگاری مغناطیسی :
که تغییرات شدت میدان مغناطیسی زمین و جهت میدان مغناطیسی در ادوار مختلف زمین شناسی در این روش پايه کار هست.

* چینه نگاری رسوبی :
خواص رسوب شناسی طبقات ، توالی اونها و تغییرات رسوبی پايه مطالعه این علم می‌باشد.

* چینه نگاری آب و هوایی :
از چینه‌ها و لایه‌ها در این روش با توجه به ایزوتوپ O18 به O16 به عنوان شاخص های درجه حرارت و تعیین نماينده نوع آب و هوا هستفاده می شود.

* چینه نگاری زلزله‌ای :
که در اون امواج زلزله‌ای و انتشار اونها در لایه‌های مختلف زمین مبنای انطباق چینه شناسی برنامه می‌گیرد.

* چینه نگاری اکتشافی :
روشی که در اون با هستفاده از چینه شناسی افق‌های مربوط به ذخایر اقتصادی نظیر نفت ، گاز طبیعی و معادن مختلف را کشف می‌نمایند.

* __چینه نگاری کمی :
که مطالعه سکانس‌ها و کمیت اونها ، شمارش لایه‌ای وار را می‌توان در این روش خلاصه نمود.

* چینه نگاری اقتصادی :
در این روش تعیین سن نسبی افق‌ها و رگه‌های معدنی ، وضع ساختمانی مخازن نفت ، سن نسبی و نوع سنگ پوشش ، سنگ مخزن و غیره مشخص می‌شود.

بطور کلی چینه شناسی اقتصادی و اکتشافی هدفهای مشترکی را دنبال می‌نمایند.




کاربرد علم چینه شناسی

* علم چینه شناسی نقش مهمی در زمینه‌های مختلف زمین شناسی اقتصادی دارد.

از این علم در حفاریهای مربوط به ذخایر نفت و آب و همچنین در کشف کانسارهای رسوبی و تعیین سن نسبی رگه‌های معدنی هستفاده می‌نمایند.

* در حفاریهای مربوط به آبهای زیرزمینی نیز برای شناسایی چگونگی وضع ساختمانی و یافتن طبقات غیر قابل نفوذ و عمق سطح ایستابی از چینه شناسی هستفاده می شود.

* علم چینه شناسی کمک شایانی به کشف کانسارهای رسوبی از قبیل بوکسیت ، سولفورها، نیتراتها ، فسفاتها ، خاک نسوز (کانی‌های رسی) ، زغال سنگ و از این قبیل ...

که هر یک تحت شرایط خاص رسوبی در ادوار مختلف زمین شناسی تشکیل شده هست، می‌نماید.

به عنوان مثال وجود کانسار بوکسیت در پرمین بالایی ایران معرف شرایط مطلوب برای تشکیل این کانسار هست.

بنابراین کشف کانسار بوکسیت در نقاطی که سنگهای پرمین بالایی وجود دارد، امکانپذیر هست.

همچنین مطالعات چینه شناسی معلوم داشته هست که ژوراسیک زیرین و میانی در ایران غربی و مرکزی دوره گسترش بیشتر و وسیع تر تشکیلات ذغالی هست.



ارتباط چینه شناسی با سایر علوم

* علم چینه شناسی ، تاریخ حوادث زمینی را بر ما معلوم می‌دارد.

بنابراین ، می‌توان فرمود که این علم تقریبا با تمام علوم زمین شناسی کم و بیش در ارتباط هست.

در این مورد فسیل شناسی پايه و پایه علم چینه شناسی به شمار رفته ، این دو رشته رابطه نزدیکی با یکدیگر پیدا می‌نمايند.

* در اصل پیوستگی لایه‌های رسوبی ، شناسایی خواص سنگ شناسی هر رخساره ، چینه شناسی را با علم سنگ شناسی مربوط می‌کند سرانجام رویهم برنامه گرفتن طبقات که ممکن هست در اثر شرایط تکتونیکی تغییر کرده باشد، جهت یافتن طبقات هموقت و ایجاد تطابق چینه شناسی بین اونها ، علم تکتونیک را با چینه شناسی مربوط می‌کند.

علاوه بر اصول نامبرده می‌توان از روی قواعد و قوانین رسوب شناسی ابتدا و انتهای تشکیل یک طبقه رسوبی را دقیقا تعیین کرد.



کد:
برای مشاهده محتوا ، لطفا وارد شوید یا ثبت نام کنید

2:

انواع روشهای تعيين سن نسبي

تعيين سن نسبي مبتني بر سه اصل مهم مي‌باشد .

1) اصل روی هم برنامه گیری لایه ها 2) اصل ادامه طبقات 3) اصل تشابه دیرینه شناسی

1) اصل رايشان هم برنامه گرفتن لايه‌ها : يکي از روشهاي تعيين سن نسبي در چينه شناسي ، تعيين سن بر پايه اصل رايشان هم برنامه گرفتن طبقات هست.

يعني هر طبقه از سنگهاي رسوبي که طبقه‌اي را بپوشاند، از اون جديدتر هست و هر طبقه‌اي در طبقه رايشانين خود قديمي‌تر مي‌باشد.

براي اينکه اصل رايشان هم برنامه گرفتن طبقات قابليت کاربرد داشته باشد، مي‌بايستي طبقات به وضع طبيعي و عادي خود باشند، چون ممکن هست به علت حرکات تکتونيکي مجموعه‌اي از طبقات به صورت قائم يا برگشته در آيند.

از طرف ديگر در آبرفتهاي رودخانه‌اي يا دريايي در صورتي که سطح پايه دريا پايين رود، آبرفتهاي جديدتر موقعيت پايينتري را نسبت به آبرفتهاي قديمتر اشغال مي‌نمايند.

کاربرد اين اصل در سنگهاي آذرين: يک رگه سنگ آذرين جديدتر از زمينهايي هست که اونها را قطع مي‌کند و قديميتر از زمينهايي هست که در اون به صورت قلوه سنگ ظاهر مي‌شود.

مثلا گرانيت الوند همدان جوانتر از سنگهاي دگرگونه اطراف خود مي‌باشد که در اونها نفوذ کرده ، ولي در ناحيه شير کوه يزد قديميتر از آهکهاي کرتاسه هست، چون قطعات گرانيت از کنگلومراي قاعده اين آهکها يافت مي‌شود.

يک گدازه آتشفشاني جديدتر از زمينهايي هست که اونها را مي‌پوشاند و قديميتر از آبرفتهاي ذره‌اي هست که رايشان اون برنامه دارند.



2) اصل ادامه طبقات : هر طبقه داراي سن زمين شناسي معيني هست و مسلما امتداد اون در هر ناحيه‌اي که باشد، همان سن را دارا هست، ولي پيدا کردن امتداد طبقات در رايشان زمين هميشه امکان پذير نيست.

چون ممکن هست در اثر پوششهاي گياهي يا پوششهاي سطحي زمين ، طبقات در مسافتي از نظر پنهان شده يا در اثر شرایط تکتونيکي ، طبقات قطع شده و قابل تعقيب نباشند.

در اين حال بايد از تشابه خواص سنگ شناسي طبقات هستفاده نمود و يا به عبارت ديگر سازند را تشخيص داد.

مطالعات چينه شناسي نشان داده هست که تنها از يکسان بودن خواص سنگ شناسي نمي‌توان طبقات هم سن را مشخص نمود.

به عنوان مثال در انگلستان طي دو دوره خشکي زايي در دوران اول ، ماسه سنگهاي قرمز تشکيل گرديده هست.

يکي در دوره دونين که ماسه سنگ قرمز قديمي و ديگري در دوره پرمين که ماسه سنگ قرمز جديد نام دارد.

اين ماسه سنگ از نظر سيتولوژي بهم شبيه ، ولي از نظر سن با يکديگر اختلاف دارد.

بنابراين بهتراست براي مطالعه اصل ادامه طبقات ، از اصل رايشان هم برنامه گرفتن طبقات نيز کمک گرفت.


3) اصل تشابه ديرينه شناسي لايه‌اي رسوبي: رسوباتي که داراي فسيلهاي مشابه هستند هم سن باشند.

مساله‌اي که در اين اصل پيش مي‌آيد اينکه امکان دارد در يک سري رسوبات فسيلهاي غير شاخص وجود داشته باشند که احتمالا در وقتهاي مختلف زمين شناسي در رسوبات ديده مي‌شوند.

به عنوان مثال آهکهاي ريفي که در دوره ژوراسيک ديده مي‌شود، در ادوار ديگر زمين شناسي نيز کم و بيش وجود دارد.

پس ابتدا بايد به ارزش چينه شناسي فسيلها در دورانهاي مختلف زمين شناسي آشنا بود، مسلم هست که فسيلهاي شاخص در اين رابطه کمک بيشتري به ما مي‌نمايند.

همانطور که مي‌دانيم از صفات اين فسيلها گسترش وسيع جغرافيايي در وقت زندگيشان و تغييرات و تکامل سريع اونها در طول دوران زمين شناسي هست.

»» مطالعه رسوبات فاقد فسيل : براي مطالعات چينه شناسي رسوباتي که فاقد فسيل هست معمولا از علم رسوب شناسي نيز هستفاده مي‌گردد.

به عنوان مثال وجود کانيهاي سنگين در افق مشخص از رسوبات يک منطقه چنانچه در ناحيه ديگري نيز مشاهده گردد، نشانه هموقتي و يکسان بودن منشاء واقعيات تشکيل مشابه اين دو رسوب هست.



»» روشهاي ديگر تعيين سن نسبي : قوانين اصل سه گانه‌اي که ذکر اونها گذشت، بيشتر در مورد چينه‌ها و طبقات رسوبي بکار برده مي‌شوند، ولي در مورد تعيين سن آذرين و دگرگوني روشهاي ديگري پيشنهاد گرديده که ذيلا بطور خلاصه بدان اشاره مي‌گردد.

بطور کلي براي تعيين سن نسبي اينگونه زمينهاي بدون فسيل (سنگهاي دگرگوني و آذرين) بهتر هست چگونگي برخورد و تماس اونها را با دقت نسبت به سنگهاي رسوبي فسيل‌دار پيدا نموده و قوانين چينه شناسي را با اين سنگها مطابقت داد.

بعضي توفها و سينريتها مي‌توانند چه در محيط آب و چه از محيط خشکي آثار گياهان و جانوران را در خود به صورت فسيل حفظ نمايند، چنانچه در توفهاي سبز رنگ متعلق به ائوسن مياني البرز نوموليت ، آثار گياهي و فلسهاي ماهي يافت شده هست.

همينطور در موارد آتشفشاني زير دريايي آثار و بقاياي جانوران ديده مي‌شود.

از جمله در بعضي توفهاي اوندزيتي در نزديکي علي آباد قم فسيل نوموليت و خارداران پيدا مي‌شود.

همانطور که در فوق اشاره شد از طريق وضعيت چينه شناسي سنگها نيز مي‌توان سن نسبي تشکيلات غير رسوبي را تشخيص داد

3:

اصلی ترین واحد سنگ چینه ایی یا lithostratigraphy سازند نامیده می شود.
سازند عبارت هست از مجموعه سنگ هایی که در شرایط کم و بیش مشابه در حوزه رسوبی و در وقت معین تشکیل شده هست و واحدهای قبل و بعد مشخث دارد و ضخامت اون قابل نقشه برداری هست .



هر سازندی از مجموعه لایه های سنگی رسوبی به مجود می آید.
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]

4:

برای بهبود این جستار

خواهشمند هست ، یاری کنید .


5:

مقدمه
مطالعات رسوب شناسی و ژئوشیمی و ژئوفیزیک سریهای رسوبی موجب کشف تغییرات مهمی در سریهای چینه شناسی شده‌اند که اغلب به حوادث چینه نگاری نسبت داده می‌شود.

انواع حوادث چینه نگاری به برنامه زیر هستند.
حوادث بیولوژیکی
این حوادث اصولا مربوط به تکامل موجودات بوده و معمولا پدیده‌ای آرام هست اما گاهی تغییرات ناگهانی موجب پیدایش گونه‌های جدید می‌گردد.

نافرموده نماند که پیدایش و از بین رفتن موجودات خصوصا گونه‌های پلاژیک وابسته به شرایط تکاملی و تغییرات و تبدیلات محیط هست که در بیوستراتیگرافی (Bio stratigraphy) فوق‌العاده مفید هست.
حوادث مغناطیسی
این حوادث مربوط به وارونگی میدان مغناطیسی زمین هست.

برای تفسیر این حوادث باید وارونگی مغناطیسی را در یک مقیاس مگنتوستراتیگرافی هستاندارد بگنجانیم.

با وجود اندازه گیریهای دقیق ، امروزه هنوز وضعیت و طرز برنامه گرفتن مگنتوزونهای 25 و 26 در پالئوسن بطور قاطع و یقین بربرنامه نگردیده هست.

دیگر اینکه ناهنجاری (Anomalie) در 14ائوسن نامشخص هست.

از طرف دیگر ، مشکل بتوان فرمود یک ناهنجاری مغناطیسی واقعا مشخص یک مگنتوزون هست و یا بطور ساده مربوط به یک حرکت کوتاه مدت داخل یک زون قطبی عادی یا معکوس هست.
حوادث شیمی
تغییرات نسبتهای ایزوتوپی ، معمولا اکسیژن 18O به 16O و 13C به 12C و تغییرات مقدار و میزان عناصر نادر مانند هسترانسیوم ، بور ، منگنز که در یک سنگ کامل و یا در صدفهای ارگانیسم مشخص می‌شود، به نظر می‌رسد مانند مگنتواستراتیگرافی دارای ارزش کلی ، حداقل در محیط اقیانوس هست، گرچه گاهی تفسیر اونها مشکل هست.

به همین دلیل هست که افزایش18O می‌تواند نشان سرد شدن آب اقیانوس باشد (مانند حد ائوسن ، الیگوسن).

به هر حال افزایش 18O نشانه سرد شدن آب و حتی یک یخبندان هست.
حوادث رسوب شناسی
این حوادث معمولا با یک رسوبگذاری آرام یا رسوبگذاری ناگهانی و شدید قابل تفسیر هست.

رسوبگذاری آرام مربوط به وسعت زیاد مدت طولانی هست.

حوادث در این حالت به صورت سکانسها و یا سیکلهای رسوبی تظاهر می‌نمايند که خود وابسته به تغییرات آب و هوایی ، تغییرات سطح آب و تولید آبهای سطحی هستند.

رسوبگذاری ناگهانی و شدید مربوط به رسوبات تخریبی حاصل از فرسایش قاره‌ها هست که فراوانترین و معروفترین اونها توربیدیتها (Turbidites) بوده و منشا اونها از لغزش زیر دریایی (Slump) هست.

مثل توربیدیت گراندبنک (Grandbance) یا سنگ بزرگ مه در سال 1929 ، روی چند صد کیلومتر در دشت آبیسال با سرعت برابر 19 متر در ثانیه جابجا گردیده هست.

توربیدیتها با سکانسهای دانه‌ای جور شده (mature) گاهی با جریانهای تخریبی (debris-flows) در مناطق عمیق همراه هستند.

قطعات در حدود یک متر قطر در قاعده تا رسوبات دانه ریز در قله سکانس تغییر می‌کند و ضخامت اون تقریبا بطور متوسط 20 تا 30 متر در یک وسعت طولی حدود 1 تا 2 کیلومتر هست.

علت حرکات توربیدیتها می‌تواند نیروی ثقل و یا حرکات لرزه‌ای باشد.
حوادث آب و هوایی
این حوادث بستگی به تغییرات درجه حرارت ، تحرکی (Dynamism) و غیره … داشته و با مطالعه برخی عناصر ژئوشیمی اثبات می‌شود.

مثل تغییرات نسبی ایزوتوپی اکسیژن ، طغیانهای آب دریاها ، طوفان و غیره می‌تواند مربوط به ذوب یخهای اقیانوس باشد.
نمونه‌ای از حوادث آب و هوایی
طغیان مهم و بزرگ اسکابلندس (Scablands) که حدود بیش از 22000 سال پیش در نواحی واشنگتن حادث گردید، چینهایی تپه‌مانند از ریگ و شن به بلندی 10 متر در طول حدود 100 متر بجای گذاشت که هنوز محفوظ مانده هست.

اثرات طوفان نیز مخصوصا طوفانهای هستوایی می‌تواند هر سال اتفاق بیفتد.

مثلا طوفان کارلا (Carla) یک موج 4 متری در حال بازگشت یک لایه رسوبی 4 تا 6 سانتیمتری بر جای گذاشته که روی پلاتفرم ساحلی را در طول 200 کیلومتر و عرض 50 کیلومتر می پوشاند.

این رسوبات که اصولا دارای دانه بندی جورشده (Well storted) بوده اند، امروزه آشفته یا بیوتوربه (Bioturbited) شده‌اند.
حوادث آتشفشانی
این حوادث چنانچه از نظر وسعت زیاد ولی در وقت کوتاهی حادث شده باشد، ارزش چینه شناسی دارد ( چند روز تا چند ماه ) و علمی هست که تحت عنوان تفروستراتیگرافی (Tephrostratigraphy) مطرح هست.

این سنگها معمولا پیروکلاستیک یا آذر آواری هستند، مانند توفها.

بعضی رسوبات می‌توانند فرسایش یافته و از هوازدگی اونها کائولینیت یا بنتونیتهای پتاسیک و کانیهایی مانند اوژیت ، کوارتز ، پونس و زیرکنهای ولکانیکی حاصل گردد.

به همین دلیل بوسیله این کانیها که خصوصا حامل ولکانیسم پلیو - کواترنری هست، توانسته‌اند سن ماسه‌ها و رسهای میو - پلیوسن را مشخص نمایند.
حوادث زلزله‌ای
این حوادث شامل تسونامی (Tsunamis) بوده و می‌تواند توسط یک آتشفشانی شدید حاصل گردد.

طبق فرموده Cita & Ckastens) 1981) تسونامی آتشفشانی هست سانتورن (Santrorin) هست که در 3500 سال قبل از میلاد (B P) اتفاق افتاده هست: تشکیلاتی روی دشت آبیسال دریای مدیترانه غربی شامل یک قشر مارنی همگن که نتیجه جابجایی رسوبات توسط لرزه‌های (Vibrations) ناشی از امواج فشار تسونامی بوده می‌باشد.
حوادث تکنونیکی
این حوادث تحت تاثیر عوارض گسترش کف اقیانوسها که سطح و افق آبها را کنترل می‌نمايند برنامه دارد و پیشروی و پسرویها را باعث می‌شوند.

فرونشینی‌ها (Subsidences) ، بالاآمدگی‌ها (Uplifting) و خشکی زائی (Epirogenesis) از آثار این حرکات می‌باشند.
حوادث کیهانی (Cosmic=vents)
برخی از قطع شدگی های رسوبی بزرگ در سری چینه شناسی خصوصا در حد کرتاسه - ترشیری و مرز بین ائوسن و الیگوسن اتفاق افتاده هست.

یک سنگ آسمانی (Meteorice) بسیار بزرگ در صورتی که در یک فضای اقیانوسی سقوط کند موجب یک تسونامی وسیع گردیده و تغییرات فیزیکوشیمیایی و آب و هوایی را باعث می‌شود.

در نتیجه باعث افزایش مقدار ایریدیوم (Iridium) در رسوبات می‌گردد (حد کرتاسه - ترشیری) و یا یک باران میکروتکتیت (Microtectite) را موجب می‌گردد (حد ائوسن - الیگوسن).

ابتدا تصور می‌شد این پدیده‌ها در یک افق خاص و در حقیقت در برخی برشهای چینی انتشار دارند.

ولی بعدا مشخص شد که حضور و وجود اونها نمی‌تواند نتیجه یک حادثه لحظه‌ای باشد.

پس می‌توان به وجود یک ابر یا یک حلقه گازی به دور زمین فکر کرد.

در مورد حوادث کیهانی که در چینه شناسی نقش ایفا می‌نمايند می‌توان به بهم خوردگی و بهم ریختگی نظم حرکت زمین در بین سیستم خورشیدی (منظومه شمسی) اشاره نمود و اون مربوط به تغییرات جهت محور چرخ زمین و میزان تمایل محور گردش زمین به دور خود در طول عمر این سیاره هست.

منبع: رشد

6:

Organic or biogenic sedimentary structures



الف ) آثار فسیل یا ایکنوفسیل ها ( ichnofossils ) :



1) اثر پای جانداران ( Tracks )

2) اثر راه پیمایی جانداران ( Track ways )

3) اثر موجودات خزنده ( Trails )

4) حفاری در رسوبات نرم ( Burrows )

5) حفرات در رسوبات سخت ( Borings )

6 ) زیست آشفتگی ها ( Bioturbation )

7) اثر ریشه های گیاهان در خاک های قدیمی ( Root marks )



ب) ساختارهای چینه بندی زیستی (Biostratification structures ) :



مانند : هستروماتوليت ها( stromatolites ) :

جزء ساختار های چینه بندی زیستی هستند ( Biostratification structures ) ساختارهاي که به وسيله کلوني سيانو باکتري ها که رسوبات را به دام مي اندازد ايجاد مي گردد .

و عموما جلبک هاي سبز _آبي مي باشند و ساکن محيط جزر ومدي کربناته هستند .

هستوماتوليت ها ساختارهاي رسوبي آلي هستند و فسيل نمي باشند .

زيرا اشکال تشريحي قابل تشخيص ندارند و در آهک هاي پر کامبرين و پالئوزوئيک زيرين گسترش دارند.


7:

واحدهای چینه شناسی هر کشور به صورت فرهنگ چینه شناسی ملی تدوین می شود
تهران- ایسکانیوز: مدیر پروژه ایجاد اولین موسسه مالي اطلاعات چینه شناسی ایران فرمود: مجموعه واحدهای چینه شناسی هر کشور به صورت فرهنگ چینه شناسی ملی) Nationl Stratigraphy Lexique) تدوین می شود تا برای تهیه فرهنگ چینه شناسی بین المللی ) Stratigraphy Lexique International) در اختیار زیر کمیسیون بین المللی چینه شناسی (ISSC) برنامه می گیرد.

به نقل روز دوشنبه گروه دریافت خبر ایسکانیوز، وی با بیان اینکه نخستین فرهنگ چینه شناسی ایران سال 1972 به همت والای آقایان اشتوکلین و ستوده نیا تهیه شده هست، خاطرنشان کرد: از اون وقت تاکنون، به لحاظ رشد فزاینده بررسی های وابسته به علوم زمین واحدهای چینه شناسی متعددی معرفی شده اند که نتایج اونها در دسترس همگان برنامه ندارد که از همین رو پایگاه ملی داده های علوم زمین ایران ضروری دانسته تا با ایجاد موسسه مالي چینه شناسی کشور را تکمیل و به روز کند.
آقای نباتی با اشاره به پر حجم بودن میزان اطلاعات مربوط به چینه شناسی ایران، یادآور شد: موسسه مالي چینه شناسی ایران به دو پروژه چینه شناسی پرکامبرین – پالدوزوئیک و همچنین چینه شناسی مزوزوئیک – سنوزوئیک تفکیک شده هست که داده های چینه شناسی پرکامبرین – پالدوزوئیک اون در حال حاضر جمع آوری شده و از طریق وب سایت پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور قابل دسترسی هست.
وی در پایان فرمود: موسسه مالي ایجاد شده در پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور منحصر به مطالب نوشتاری و شرح توصیفی واحدها نیست، بلکه برخی از داده ها نظیر موقعیت و ویژگی های جغرافیایی و یا راه های دسترسی و ...

به صورت جدول و یا تصویر هست تا کاربری اون ساده تر باشد.


8:

علوم زمین به عنوان یکی از بنیادی ترین علوم پایه و دارای گرایش های گوناگون هست تا بتواند به پرسشها در زمینه های گوناگون زمین پاسخگو باشد ؛ به عنوان مثال باعلم چینه شناسی می توان به بسیاری از وقایع و حوادث گذشته زمین از جمله نوع شرایط حوضچه های رسوبی ، پیوند وقتی و مکانی حوضچه ، زیست و آب و هوای گذشته و غیره پی برد.
البته با توجه به تخصصی بودن چینه شناسی و اهمیت اون در علوم زمین لازم هست این گونه مطالعات درسراسر دنیا در یک چارچوب هستاندارد و همسان انجام شود تا داده های چینه نگاری با زبانی واحد ، تدوین و کاربری اون در کشورهای گوناگون آسان شود.
در کشور ما هم پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور وابسته به ساوقت زمین شناسی و اکتشافات معدنی ، نخستین موسسه مالي اطلاعاتی چینه شناسی ایران را راه اندازی کرد که هدف از تشکیل اون ، تکمیل و به روزکردن فرهنگ شناخت لایه های زمین در ایران هست.
چینه شناسی یا Stratigraphy از ۲ واژه یونانی stratos به معنی چینه (لایه - طبقه) و کلمه graphos به معنی نگاشتن ترکیب شده و علمی هست که اصولا از روابط موجود میان طبقات سنگهای رسوبی بحث می کند.

مطالعات چینه شناسی از یک طرف مبتنی بر شناخت توالی طبقات رسوبی در وقتهای مختلف زمین شناسی به منظور پی بردن به تاریخ حوادث زمین و تکامل موجودات هست ، از طرف دیگر تغییرات جانبی رخساره ها در مکانهای مختلف را بررسی می کند که به وسیله اون با وضع جغرافیایی گذشته زمین در هر وقت آشنا می شویم.
به طور کلی در مطالعات چینه شناسی حوادث مختلف زمین مورد بررسی برنامه می گیرد.

به طورکلی امروزه به عبارت ساده منظور از علم چینه شناسی ، مطالعه و شناخت رخساره ها در وقتها و مکانهای مختلف و ارتباط اونها با یکدیگر هست.
اولین بار در سال ۱۵۰۰ میلادی لئوناردو داوینچی ، صدفهای فسیل شده را در شمال ایتالیا پیدا کرد.

وی متوجه شد این صدفها در نواحی دریایی وجود دارد.

این لایه ها را بعد هستنو مطالعه کرد و به این واقعیت پی برد که این صدفها به علت پوسته شنماينده خود نمی توانسته اند مسافت زیادی را طی کرده باشند ؛ همچنین متوجه شد میان لایه ای فسیل دار ، لایه ای فاقد فسیل وجود دارد.

دراین میان بی شک یکی از پیشگامان علم چینه شناسی که خدمات ارزنده ای به این علم کرد ، نیکلاس هستنو ، محقق برجسته دانمارکی مقیم شهر فلورانس بود.

هستنو به چند واقعیت مهم پی می برد.

او متوجه شد مطالعه یک لایه رسوبی بسیار مهم هست ، چرا که دانه ای سنگین تر و سپس دانه ای ریزتر ته نشین می شوند و هر تغییر در این کمیت ها موجب لایه بندی می شود.

وی این واقعیت مهم را بیان کرد که برخی لایه که دارای مجموعه های تخریبی و فسیلی هستند با هم انباشته نشده اند بلکه لایه های پایینی قدیمی تر از لایه های بالایی هستند و برهمین پايه اصل روی هم برنامه گرفتن لایه ها را بیان کرد.
● علمی که پاسخگوی تاریخ زمین هست
علوم زمین به عنوان یکی از بنیادی ترین علوم پایه گرایش های گوناگون دارد تا بتواند به پرسشها در زمینه های گوناگون زمین پاسخگو باشد.

دراین میان یکی از گرایش های بنیادی علوم زمین چینه شناسی هست که با انجام اون می توان به بسیاری از وقایع و حوادث گذشته زمین مثل نوع شرایط حوضه های رسوبی ، پیوند وقتی و مکانی حوضه ها، زیست گذشته ، آب و هوای دیرینه ، جغرافیای کهن ، فازهای گوناگون آتشفشانی ، پدیده های دگرگونی ، فازهای فلززایی ، دوره های کوه زایی و...

پی برد.

به این ترتیب دیده چینه شناسی بنیان بسیاری از گرایش های علوم زمین هست و امروزه به دانشی تخصصی تبدیل شده که به بخشهای مختلفی تقسیم می شود که از اون جمله می توان به مواردی همچون چینه نگاری شیمیایی ، آب و هوایی ، رسوبی ، پویا ، اکتشافی ، مغناطیسی ، لرزه ای ، آتشفشانی ، کمی ، زمین ساختی و حادثه ای اشاره کرد.
● هستانداردی برای طبقه بندی
با توجه به تخصصی بودن چینه شناسی و اهمیت اون در علوم زمین ، لازم دانسته شده هست در سراسر جهان این گونه مطالعات در چارچوب های هستاندارد و همسان صورت گیرد تا داده های چینه نگاری با زبانی واحد تدوین و کاربری اون در کشورهای گوناگون آسان باشد.

برای همسان سازی روشهای چینه شناسی در کشورهای گوناگون ، گروهی کاری به نام زیرکمیسیون بین المللی طبقه بندی چینه شناسی وابسته به اتحادیه جهانی زمین شناسان (International Unico of Geological Science) تشکیل و فعالیت دارد البته جدا از زیرکمیسیون بین المللی ، در هر کشور نیز یک کمیته ملی چینه شناسی و بر پايه دستورالعمل های زیرکمیسیون بین المللی چینه شناسی تشکیل می شود که به طور معمول از سوی ساوقت های زمین شناسی و با همکاری مراکز آموزش عالی ، مهندسان مشاور و دیگر دست اندرکاران چینه شناسی فعالیت دارد تا واحدهای معرفی شده به وسیله زمین شناسان را بررسی و در صورت داشتن ویژگی های هستاندارد تصویب و به صورت یک واحد چینه نگاری رسمی معرفی کند.
● موسسه مالي اطلاعات چینه ها
به فرموده دکتر علی آقانباتی ، مدیر طرح ایجاد نخستین موسسه مالي اطلاعات چینه شناسی ، ایران ، نخستین فرهنگ چینه شناسی ایران سال ۱۹۷۲ تهیه شده هست و از اون وقت تاکنون به لحاظ رشد فزاینده بررسی های وابسته به علوم زمین واحدهای چینه شناسی متعددی معرفی شده اند که نتایج اونها در دسترس همگان برنامه ندارد.

به همین علت ، پایگاه ملی داده های علوم زمین ایران ضروری دانسته تا با ایجاد موسسه مالي چینه شناسی ایران ، فرهنگ چینه شناسی ایران را تکمیل و به روز کند.

به لحاظ پر حجم بودن اطلاعات ، موسسه مالي چینه شناسی ایران به ۲ طرح چینه شناسی پرکامبرین - پالئوزوئیک و چینه شناسی مزوزوئیک - سنوزوئیک تفکیک شده هست که داده های چینه شناسی پرکامبرین -پالئوزوئیک اون در حال حاضر جمع آوری شده و از طریق وب سایت پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور قابل دسترسی هست.
● ارتباط چینه شناسی با دیگر علوم
علم چینه شناسی ، تاریخ حوادث زمینی را بر ما معلوم می کند بنابراین می توان فرمود این علم تقریبا با تمام علوم زمین شناسی کم و بیش در ارتباط هست.
در این مورد فسیل شناسی ، پايه و پایه علم چینه شناسی به شمار می رود این دو رشته رابطه نزدیکی با یکدیگر پیدا می نمايند.
در اصل پیوستگی لایه های رسوبی ، شناسایی خواص سنگ شناسی هر رخساره ، چینه شناسی را با علم سنگ شناسی مربوط می کند.
سرانجام روی هم برنامه گرفتن طبقات که ممکن هست بر اثر شرایط تکتونیکی تغییر کرده باشد ، به منظور یافتن طبقات هموقت و ایجاد تطابق چینه شناسی میان اونها ، علم تکتونیک را با چینه شناسی مربوط می کند.
علاوه بر اصول نامبرده می توان از روی قواعد و قوانین رسوب شناسی ابتدا و انتهای تشکیل یک طبقه رسوبی را دقیقا تعیین کرد.



روزنامه جام‌جم

9:


10:

کد:
برای مشاهده محتوا ، لطفا وارد شوید یا ثبت نام کنید

11:

سلام.

آقا هر چی در مورد چینه شناسی به زبان فارسی میبینید بذارید اینجا.

عکس دار هم باشه.

باید یه جوری باشه که بیش از 30-40 صفحه دربیاد.

پیشاپیش سپاس



12:

زيست چينه شناسي و رسوب شناسي سازند كشف رود با توجه خاص به فوناي آمونيتى


سازند كشف رود، رديفى از سنگهاى رسوبى سيليسى آوارى و سنگ شناسى اون غالبا" شامل كنگلومرا، ماسه سنگ و شيل هست.

در ناحيه تپه نادر، رخساره متفاوتى از سارند كشف رود شامل ماسه سنگ آهكى، آهك ماسه اى و شيل ظاهر مى شود.

اين لايه ها حاوى سنگواره هاى متعددى از آمونيت، بلمنيت، لاملى برانش، بازوپايان، شكم پايان، جلبك، هستراكود، كرينايشانيد، بريوزوا، مرجان و ساقه هاى فسيل گياهى هستند.

اين سنگهاى كربناتى، بيشتر از نوع بيواسيارايت يا بيوائواسپارايت بوده كه به دليل نوع عناصر اسكلتى و وجود سيمان اسپارى، نمايانگر محيط ساحلى در اين منطقه مى باشند.

با اين حال، رخساره هاى آوارى، رخساره چيره سازند كشف رود هست.

شواهد متعددى مانند رسوبات كلاسيك توربيديت ،ماسه سنگهاى توده اى، ماسه سنگهاى قلوه دار، كنگلومراها و ريزش و لغزش، نقش جريانهاى توربيديتى را در ايجاد بخش وسيعى از سازند كشف رود اثبات مى كند.
مهم ترين و فراوان ترين فسيلهاى موجود در سازند كشف رود، آمونيتها هستند كه در اين مطالعه، 13 جنس و 18 گونه در قالب دو زيست زون آمونينى، Garantian و Parkinsoni تشخيص داده شد.

سن بخش پايينى سازند كشف رود بر پايه اين زيست زونها، باژوسين تا باتونين پيشين هست.


13:

بررسی چینه شناسی و میکرو فاسیس سازند کلات در دو برش تنگ نیزار و کلات نادری

سازند كلات در شرق حوضه رسوبي كپه داق برنامه دارد اين سازند كه بطور هم شيب بر رايشان سازند نيزار و در زير سازند پستليق برنامه گرفته هست عمدتا از سنگ آهك ماسه اي زيست آواري و صخره ساز, دو رخساره آواري شيلي – مارني و ماسه سنگي تشكيل شده هست.

برش الگايشان اين سازند در ناحيه تنگ نيزار داراي 5 عضو مي باشد اما در برش کلات نادری فقط دو عضو از اون مشاهده می گردد.

در اين پژوهش سه برش چينه شناسي، برش تنگ نيزار? به ضخامت 280 متر در جاده مشهد مقدس – سرخس و برش هاي كلات نادري (برش بند نادري و برش كتيبه نادري) به ضخامت 270 متر در جاده مشهد مقدس – كلات اندازه گيري و مورد مطالعه برنامه گرفته هست.

تلفيق نتايج حاصل از مطالعات و شواهد صحرايي منجر به شناخت 16 ميكروفاسيس شده هست كه ميكروفاسيس هاي آهكي اون در محيط هاي پريتايدال، لاگوني، سدي و ابتداي درياي باز رسوب کرده اند.

همراهي مجموعه فسيل هاي شناسايي شده در اين سازند با فرامينيفرهايي از تيره كالكارينيده كه فسيل شاخص ماستريشتين بالايي هست مايشاند اين سن براي سازند كلات مي باشد.

در نهايت مي توان فرمود كه سيكل هاي كم عمق شونده به سمت بالا در اين رمپ وسيع و كم عمق، مگاسيكل پسرونده اي را درست كرده كه رفته رفته به رسوبات قاره اي سازند پستليق تبديل شده هست.

در این بررسی 21 جنس و 9 گونه از فسیل های هستراکودها نیز مورد شناسایی برنامه گرفت.


14:

International Stratigraphic Chart 2008





The 2008 version of the International Stratigraphic Chart can be downloaded from the following address:
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]

15:

در لینک های زیر شما می توانید نقشه های زمین شناسی اروپا و سایر نقاط جهان و همچنین چارت ها و نقشه های چینه شناسی از مناطق مختلف دنیا را دانلود نمایید .
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]


72 out of 100 based on 27 user ratings 152 reviews